Verjaring van schulden stuiten: wat een aangetekende brief wel en niet doet
Gepubliceerd op · 7 min leestijd
Moet u deze brief versturen? Verstuur hem online als aangetekende zending, zonder verplaatsing en zonder wachtrij.
Op veel websites leest u dat een aangetekende aanmaning de verjaring van een schuld stuit. Voor wie zelf een schuld invordert, is dat gevaarlijk onjuist: in Belgie stuit een ingebrekestelling de verjaring alleen wanneer zij wordt verstuurd door een advocaat, een gerechtsdeurwaarder of een erkend schuldbemiddelaar (art. 2244, par. 2 oud Burgerlijk Wetboek). Uw eigen aangetekende brief, hoe formeel ook, heeft dat effect niet.
Betekent dit dat een aangetekende aanmaning nutteloos is? Helemaal niet. Zij doet verwijlinteresten lopen, bewijst uw poging tot minnelijke oplossing, zet druk op de schuldenaar en is de verwachte eerste stap voor elke rechter. Alleen het stuiten van de verjaring vraagt meer.
Deze gids legt uit welke verjaringstermijnen gelden voor de meest voorkomende schulden, wat de verjaring wel stuit, wat uw eigen aangetekende brief precies oplevert en wanneer u een advocaat of gerechtsdeurwaarder moet inschakelen.
Wat verjaring betekent voor uw schuldvordering
Verjaring betekent dat een schuldvordering na verloop van tijd niet meer gerechtelijk afgedwongen kan worden. De schuld verdwijnt niet volledig: wie een verjaarde schuld vrijwillig betaalt, kan dat bedrag niet terugvorderen. Maar de schuldeiser die te lang wacht, verliest zijn belangrijkste wapen: de afdwingbaarheid voor de rechter.
Voor de schuldeiser is de verjaringstermijn dus een vervaldatum waarop het hele dossier kan stranden. Voor de schuldenaar is het een verweermiddel dat hij voor de rechter kan opwerpen. De rechter past de verjaring niet automatisch toe: de schuldenaar moet ze inroepen, maar bij consumentenschulden mag een invorderaar een verjaarde schuld niet meer als afdwingbaar voorstellen.
De belangrijkste verjaringstermijnen in Belgie
De gemeenrechtelijke termijnen staan in het oud Burgerlijk Wetboek: tien jaar voor contractuele vorderingen en vijf jaar voor buitencontractuele vorderingen vanaf de kennis van de schade. Daarnaast bestaan tal van kortere, bijzondere termijnen. Enkele veel voorkomende gevallen:
| Soort schuld | Termijn | Basis |
|---|---|---|
| Contractuele schuld (algemene regel) | 10 jaar | art. 2262bis oud BW |
| Periodieke schulden: huur, interesten, alimentatie | 5 jaar | art. 2277 oud BW |
| Energie- en waterfacturen | 5 jaar | art. 2277 oud BW |
| Telecomfacturen | 5 jaar | art. 2277 oud BW |
| Erelonen van advocaten | 5 jaar | art. 2276bis oud BW |
| Facturen van handelaars aan consumenten (leveringen) | 1 jaar | art. 2272 oud BW |
| Hotelrekeningen en restaurantkosten | 6 maanden | art. 2271 oud BW |
De juiste kwalificatie is niet altijd eenvoudig: de eenjarige termijn van artikel 2272 geldt bijvoorbeeld alleen in specifieke gevallen en wordt vaak verkeerd ingeroepen. Twijfelt u over de termijn die op uw vordering van toepassing is, laat dit dan nakijken voordat u beslist hoe u invordert.
Wat de verjaring wel stuit
Stuiting betekent dat de verjaringstermijn opnieuw van nul begint te lopen. Het oud Burgerlijk Wetboek erkent een beperkt aantal stuitingsgronden:
- Een dagvaarding voor de rechter (art. 2244, par. 1 oud BW): de klassieke stuitingsgrond, ook wanneer de zaak later wordt doorverwezen.
- Een bevel tot betaling of een beslag, betekend door een gerechtsdeurwaarder.
- De erkenning van de schuld door de schuldenaar (art. 2248 oud BW): een schriftelijke erkenning, een afbetalingsvoorstel of zelfs een gedeeltelijke betaling kan volstaan.
- Een ingebrekestelling verstuurd door een advocaat, een gerechtsdeurwaarder of een erkend schuldbemiddelaar (art. 2244, par. 2 oud BW): sinds de wet van 23 mei 2013 stuit zo'n brief de verjaring eenmalig, voor een nieuwe termijn van maximaal een jaar, op voorwaarde dat hij aangetekend met ontvangstbevestiging wordt verstuurd en alle wettelijk voorgeschreven vermeldingen bevat.
Wat uw eigen aangetekende aanmaning wel oplevert
Dat uw eigen brief de verjaring niet stuit, maakt hem niet waardeloos. Integendeel: in de praktijk wordt het merendeel van de schulden betaald na een formele aanmaning, zonder dat er ooit een rechter aan te pas komt. Uw aangetekende aanmaning:
- doet verwijlinteresten lopen: vanaf de ingebrekestelling is de schuldenaar in gebreke en zijn interesten verschuldigd, volgens het contract of de wettelijke rentevoet;
- bewijst uw minnelijke poging: rechters verwachten dat u eerst zelf heeft aangemaand voordat u procedeert, en dat bewijs weegt ook mee bij de verdeling van de kosten;
- legt de chronologie vast: de bewijsbare verzenddatum van een aangetekende zending maakt elke discussie over 'nooit iets ontvangen' zinloos;
- zet reele druk: een aangetekende brief maakt duidelijk dat de volgende stap een advocaat of gerechtsdeurwaarder is.
Wat te doen als de verjaring nadert
Nadert de vervaldatum van uw vordering, dan volstaat zelf aanmanen niet meer. U heeft dan drie realistische opties:
- Een advocaat of gerechtsdeurwaarder de ingebrekestelling laten versturen volgens artikel 2244, par. 2 oud BW: relatief goedkoop, en de verjaring begint opnieuw te lopen voor maximaal een jaar. Die tijd gebruikt u om te onderhandelen of te dagvaarden.
- Een schulderkenning verkrijgen: stelt de schuldenaar zelf een afbetalingsplan voor of erkent hij de schuld schriftelijk, dan is de verjaring gestuit. Reageer dus schriftelijk op elk voorstel en bewaar alles.
- Dagvaarden: de zekerste stuiting, maar ook de duurste. Voor onbetwiste geldschulden tussen ondernemingen bestaat daarnaast de procedure van invordering via gerechtsdeurwaarder.
Bent u zelf schuldenaar en ontvangt u een aanmaning voor een oude schuld, betaal dan niet blindelings: een gedeeltelijke betaling kan als erkenning gelden en de verjaring stuiten. Lees eerst onze gids over uw rechten tegenover een incassobureau.